Türkçe İbadet ve Kur’an Projesi – 2 – M.Kemal Paşa’nın Yeri

Türkçe İbadet ve Kur’an Projesi – 2 – M.Kemal Paşa’nın Yeri

İlk yazımızı Fazla uzatamamış, Necip Fazıl Kısakürek Üstad‘ında “Sahte Kahraman” olarak nitelendirdiği Ziya Gökalp‘in “İslam ve Türkçülük” üzerine fikirlerinden bazılarını kısa aktarmıştık..
Yazının Birinci Bölümü için Tıklayınız

Şimdi Mustafa Kemal Atatürk‘ün bu reformist hareketteki yerine bakalım..

b -Mustafa Kemal Atatürk’ün Türkçe İbadet Çabaları…

Mustafa Kemal Paşa’nın “Benim maksadım, arkasından koştuğu kitapta neler olduğunu Türk anlasın.” sözü hepimizin malumudur. Bunun içinde evvela Türkçe meal çıkarma gayreti başlamış ve günümüzde birçok kesim tarafından da bu durum hoş karşılanır, Atatürk için bir meziyet olarak telakki edilir olmuştur.Keşke işin aslı bu kadar safiyane olsa da bizde bu şekilde düşünebilsek !!!.

Meselenin gelişimine ve sonrasına hep birlikta bakalım..
Atatürk’ün Türkçe çalışmalarının bir parçasınıda Türkçe Kur’an ve bu Kur’an ile ibadet oluşturuyordu.. Bunun için harekete geçtiği 1932 Ramazan ayında Cemil Sâid adında Galatasaray mezunu bir adamın yazdığı meali kullandı.Ancak bu Tercüme haddinden fazla yanlış vardı. Atatürk bu durumdan haberdar edilmiş, Dolmabahçe sarayında bir toplantı düzenlemiş, o günün meşhur hafızları da bu mealde birçok yanlışlar bulmuşlardı. (1) Bunun üzerine hepimizin bildiği gibi Mehmed Akif Ersoy’a bir meal, Elmalılı Hamdi Yazır Efendiye’de bir tefsir yazması görevi verilmişti.

Peki Mehmed Akif Ersoy’a verilen görev ve sonucu ne durumda ?

Mehmed Akif Ersoy avansını almış, verilen göreve başlamıştır. Ancak kendisine tevdi edilen bu görevdeki reformist gayeyi anlamış, bunun için avansını iade edip Mısır’a kaçmıştır.Meali orada bitirmiş, hastalanıp 1936 yılında Türkiyeye geldiğinde tercümeyi de getirip İhsan Efendi adında birine bırakmış,
-Eğer sağ kalırsam gelir alırım, Öldüğümü duyarsan bunları yakarsın.. demistir
Mehmed Akif Ersoy vefat edince görevini yerine getirememiş olan İhsan Efendi’de oğluna “Ben bunları yakmaya kıyamadım, eğer ben vefat edersem bunları yakarsın” demistir.. İhsan Efendi’de vefat edince bir grup ile birlikte meali yakmıştır..

Elmalılı Hamdi Yazır Efendi’nin Tefsirine gelince, oda bu gayeyi anlamış olacakki ilk cildi hazırlayıp baskıya gönderdiğinde bir önsöz yazarak burada, Türkçe İbadet ve Kur’an olmayacağını, asla caiz olmadığını, asıl Kur’an’ın yerini asla tutamayacağını uzun uzun yazmıştır.. Ancak baskıdan önce denetlenince bu açıklamamın kaldırılması gerektiği kendisine bildirilmiş, çok ısrar etmişsede gönderilen heyet hükümet leyhinde kararı vererek bu açıklama kaldırılmıştır.. (2)
Dönemde bazı imamlar camilerde namazları Türkçe olarak kıldırmaya başlamış, yıllar sonrası yine aynı meseleler tartışılır olmuş, gazete köşeleri ilgili yazılarla dolmuş taşmış, bunlara cevap verebilecek islami bir mecmua olmadığı, varsada günlük çıkıp binler trajı olan gazeteler kaşısında soluğu kesilmiş , hafatalık çıkar durumda olduğu için okkalı bir cevap verilememiş.. (3)

Mustafa Kemal Atatürk’ün Türkçe ibadet faaliyetlerinin ilk tatbikatçılarından birisi olan ve onu öve öve bitiremeyen Ali Rıza Sağman’ın Atatürk’ten naklettiği şu ifadeler meselenin Atatürk cephesinde ne anlama geldiğini açıkça ortaya koymaktadır ;

“O (yani Mustafa Kemal Atatürk) diyordu ki, Türk bunun (Kur’an’ın) arkasından koşuyor. Fakat ‘nun ne olduğunu anlamıyor, içinde neler var bilmiyor ve bilmeden tapınıyor. Benim maksadım arkasından koştuğu kitapta neler olduğunu türk anlasın. Evet, bende diyebilirim ki insan dinsiz olamaz, Fakat, Türk’ün dini tabiattır. Bunu size münevversiniz diye söylüyorum. “(4)

Mustafa Kemal Atatürk’ün bu sözlerinin anlaşılmayacak bir tarafı olmadığı gibi daha da anlamak için şu olaya dikkatinizi çekmek isterim..

Kazım Karabekir Paşa , Mustafa Kemal Atatürk’ün türkçe meal çalışmaları yaptığı dönemde bir gurupla birlikte verdiği bir çay toplantısını anlatıyor.. Toplantıdan önce bazı kimselerden duyduğu Gazi, Kuran’ı İslam aleyhtarı bazı kimselere tercüme ettirip okunan Kur’an’ın namazlarda bile tamamen Türkçe olmasını istiyor.” sözlerin gerçekliği toplantıda ortaya çıkıyor.. Mustafa Kemal’in fikrine karşı savunmalar yapıp vazgeçirmek istediyse de, Mustafa Kemal ile aynı fikirde olanların da orada olup cevap vermesiyle bir netice alamıyor, Tercüme’nin arapçaya ve çeşitli din ilimlerine tam vakıf olan bir heyet tarafından yapılması gerektiği fikrine karşı Mustafa Kemal Atatürk’ten aldığı şu hiddetli cevabı naklediyor,

“Evet, Karabekir; Arapoğlunun yaverlerini Türk Oğullarına öğretmek için Kur’an-I Türkçeye tercüme ettireceğim ve böylecede okutturacağım!Ta ki, budalalık edipte aldanmakta devam etsinler “(5)

————————-
(1) Dücane Cündioğlu – Bir Siyasi Proje Olarak Türkçe İbadet
(2) Kadir Mısıroğlu – Tarihten Günümüze Tahrif Hareketleri 2 , sh : 122
(3) İlerleyen yazılarda Tarihçi yazar Üstad Kadir Mısıroğlunun üniversite hayatı döneminde bu mesele ile ilgili yaptığı bir çalışmayı ve bunun etkisini kendi otobiyograi kitabı “Geçmiş Günü Elerken” adlı eserindede yazdığı şekilde sizlere akataracağız inşaallah..
(4) Kadir Mısıroğlu – Tarihten Günümüze Tahrif Hareketleri 2 , sh : 130, O’da Osman Ergin’den
(5) Kazım Karabekir – Paşaların Kavgası, İstanbul, 1995, sh – 158, Veya Uğur Mumcu – Kazım Karabekir Anlatıyor, Cumhuriyet Gazetesi , 19 Haziran 1990, Yada daha geniş bilgi için Kadir Mısıroğlu – Tarihten Günümüze Tahrif Hareketleri 2 – sh : 131

Devam Edecek İnşaallah

Salih Kartal

Eylül 2011

 

Yorum Yok

Trackbacks/Pingbacks

  1. Türkçe İbadet ve Kur’an Projesi – 1 | Tanyurd Hafi - [...] Yazının İkinci Bölümü İçin Tıklayınız [...]
  2. Türkçe İbadet ve Kur’an Projesi-3-İnanmış Azınlığın Darbesi | tanyurd Hafi - [...] önce  konu ile  ilgili iki  yazı  hazırlayıp  sizlere  sunmuştum.. Yazının birinci ve ikinci bölümlerinde Bu projenin  birer  parçası  olan  …
  3. Çağdaş Dünyada İslami Duruş – Dr.Ebubekir Sifil | Salih Kartal Kişisel Web - [...] Türkçe ibadet prjesinin şüphesiz en büyük adımlarından olan Mehmet Akif Ersoy‘a  Meâl yazdırma girişimini ve bu girişimin sonucunu anlatmış.[Bu …
  4. Türkçe İbadet ve Kur’an Projesi – 1 | Salih Kartal Kişisel Web - [...] Yazının İkinci Bölümü İçin Tıklayınız [...]

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>